script language="Javascript1.2">
Inheems /autochtoon plantmateriaal
Autochtoon plantmateriaal is gekweekt van bomen en struiken die van nature sinds de laatste ijstijd zonder invoed van de mens in Nederland en de directe omgeving voorkwamen.
(Met toestemming overgenomen van: http://www.bronnen.nl
Wanneer ons land nog rijk zou zijn aan oorspronkelijk inheemse bomen en struiken, hoefden we ons geen zorgen te maken. Dan was deze site overbodig. Helaas is de werkelijkheid anders. Deze boom- en struiksoorten zijn in ons land, maar ook in andere Europese landen, sterk bedreigd. Onder oorspronkelijk inheems of autochtoon verstaan we soorten die zich sinds de laatste ijstijd hier hebben gevestigd en verjongd of die kunstmatig zijn verjongd met uitsluitend lokaal plantmateriaal.
Van de ruim 100 soorten inheemse bomen en struiken die hier voorkomen is meer dan de helft zeldzaam of zeer zeldzaam geworden. Zeven soorten zijn nagenoeg uitgestorven. Een van de oorzaken is het eeuwenlange proces van ontbossing. Tegenwoordig zijn inheemse bomen en struiken nog voornamelijk te vinden op oude bosplaatsen, in houtwallen, langs holle wegen en aan de oevers van niet vergraven beken. Maar juist die plekken staan vaak onder zware druk, vooral door schaalvergroting in de landbouw, stads- en dorpsuitbreiding en wegenaanleg. Daardoor gaat er ook nu nog steeds veel verloren.
Wat kunnen we doen? In de eerste plaats door bossen en beplantingen met waardevolle inheemse bomen en struiken te beschermen. Daarvoor moet men om te beginnen weten waar deze zich bevinden. Helaas verdwijnen nog regelmatig waardevolle plekken door onwetendheid. Gegevens over de herkomst van bomen en struiken zouden standaard in bestemmingsplannen en beheerplannen meegenomen moeten worden, zodat er bij de uitvoering rekening kan worden gehouden met aanwezige soorten.
Ten tweede door bij nieuwe aanplant van bossen en landschapselementen met een natuurdoelstelling bewust te kiezen voor plantmateriaal van verantwoorde inheemse (autochtone) herkomsten.
Zie verder: http://www.bronnen.nl
 
Literatuur inheemse bomen en struiken
Dam, B. van & S. de Vries (1998). In de voetsporen van de eik, postglaciale herkolonisatie-routes. De Levende Natuur 99 (1): 38-41.
Heybroek, H.M. (1992). Behoud en ontwikkeling van het genetische potentieel van onze bomen en struiken. Dorschkamprapport 684. Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek, Wageningen, pp. 34.
Maes, B. & L. Albers (2001). Historie belangrijkste uitgangspunt bij laanbeheer. Tuin & Landschap 23 (11): 46-49.
Maes, B. (1993). Sortiment van inheemse bomen en struiken geen utopie. Groen 49: (10): 19-23.
Maes, N.C.M. 1993. Inventarisatie van inheems genenmateriaal in Oost Twente, Rivierengebied en Zuid-Limburg. IBN-Rapport 41. Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek, Wageningen.
Maes, N.C.M. (1993). Randvoorwaarden en knelpunten bij het behoud en toepassing van inheems materiaal. IBN-Rapport 20. Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek, Wageningen.
Maes, N.C.M. & C.J.A. Rövekamp (1995). Genetische kwaliteit inheemse bomen en struiken. Deelproject: inventarisatie inheems genenmateriaal in het zeekleigebied van Zeeland en aangrenzende gebieden. LNV Directie Zuid-West, pp. 79.
Maes, B. (red.) (2006). Inheemse bomen en struiken in Nederland en Vlaanderen: herkenning, verspreiding, geschiedenis en gebruik. Boom, Amsterdam, pp. 376 p.
Rövekamp, C.J.A., N.C.M. Maes & H.Th.J. Ketelaar (1997). Genetische kwaliteit van inheemse bomen en struiken. Werkdocument W-135. IKC Natuurbeheer, Wageningen, pp. 61.
Wijdeveen, S.M.I., J. Buitenveld, H. van Blitterswijk & A.F.M. van Hees (2002). De betekenis van autochtone bomen en struiken: achtergronden van begrip en de betekenis in beleid, beheer en uitvoering. Alterra-rapport 615, pp. 54.